Get Adobe Flash player

ٽيون حصو : ٻارنهن امامن جي امامت ۽ ولايت جو دستوري اعلان

فَاعْلَمُوا مَعاشِرَ النّاسِ (ذالِكَ فيهِ وَافْهَموهُ وَاعْلَمُوا) أَنَّ الله قَدْ نَصَبَهُ لَكُمْ وَلِيّاً وَإِماماً فَرَضَ طاعَتَهُ عَلَي الْمُهاجِرينَ وَالْأَنْصارِ وَ عَلَي التّابِعينَ لَهُمْ بِإِحْسانٍ، وَ عَلَي الْبادي وَالْحاضِرِ، وَ عَلَي الْعَجَمِي وَالْعَرَبي، وَالْحُرِّ وَالْمَمْلوكِ وَالصَّغيرِ وَالْكَبيرِ، وَ عَلَي الْأَبْيَضِ وَالأَسْوَدِ، وَ عَلي كُلِّ مُوَحِّدٍ.

ماضٍ حُكْمُهُ، جازٍ قَوْلُهُ، نافِذٌ أَمْرُهُ، مَلْعونٌ مَنْ خالَفَهُ، مَرْحومٌ مَنْ تَبِعَهُ وَ صَدَّقَهُ، فَقَدْ غَفَرَالله لَهُ وَلِمَنْ سَمِعَ مِنْهُ وَ أَطاعَ لَهُ

مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّهُ آخِرُ مَقامٍ أَقُومُهُ في هذا الْمَشْهَدِ، فَاسْمَعوا وَ أَطيعوا وَانْقادوا لاَِمْرِ(الله) رَبِّكُمْ، فَإِنَّ الله عَزَّوَجَلَّ هُوَ مَوْلاكُمْ وَإِلاهُكُمْ، ثُمَّ مِنْ دونِهِ رَسولُهُ وَنَبِيُهُ الُْمخاطِبُ لَكُمْ، ثُمَّ مِنْ بَعْدي عَلي وَلِيُّكُمْ وَ إِمامُكُمْ بِأَمْرِالله رَبِّكُمْ، ثُمَّ الْإِمامَةُ في ذُرِّيَّتي مِنْ وُلْدِهِ إِلي يَوْمٍ تَلْقَوْنَ الله وَرَسولَهُ.

اي انسانو! (هي آيت ان (علي) جي باري ۾ آهي ان کي سمجھو ۽ ڄاڻو) ۽ آگاهه رهو ته الله تعالى هن کي توهان لاءِ سرپرست ۽ امام ڪري مقرر ڪيو اٿس جنهن جي پيروي تمام مهاجرين انصار ۽ نيڪي جي ڪمن ۾انهن جي پيروڪارن، هرڳوٺاڻي ۽ شهري ،عجم۽ عرب، آزاد ۽ غلام اڇي ۽ ڪاري ۽ هر توحيد پرست تي فرض ڪئي اٿس.

جنهن جو حڪم دائمي جنهن جي گفتار پوري ٿيڻ واري ۽ جنهن جي امر جي اطاعت ڪئي وڃي ٿي، هن جو مخالف لعنتي۽سندس پيروي ۽ تصديق ڪندڙ تي رحمت ٿيندي،الله تعالى کيس ۽ سندس ڳالهه ٻڌڻ وارن ۽ پيروي ڪرڻ وارن کي بخش ڪيو آهي.

اي انسانو! هي آخري ڀيرو آهي جو هن مقام تي بيهان پيو ته پوءِ ٻڌو ،پيروي ڪيو ۽ الله تعالى جي حڪم آڏو جھڪي پئو. ڇاڪاڻ ته الله تعالى ئي توهان جو سرپرست ۽ معبود آهي ۽ ان کانپوءِ توهان جو سرپرست سندس رسول ۽ نبي آهي جيڪو توهان سان ڳالهائي رهيو آهي ۽ مون کان پوءِ علي توهان جو سرپرست ۽ توهان جي پالڻهار،خدا جي حڪم سان توهان جو امام آهي ۽ پوءِ اها امامت علي جي اولاد مان منهنجي نسل ۾ ان ڏينهن (قيامت جي ڏينهن) تائين باقي رهندي جڏهن توهان سڀئي الله ۽ ان جي رسول سامهون حاضر ٿيندئو.

لاحَلالَ إِلاّ ما أَحَلَّهُ الله وَ رَسُولُهُ وَهُمْ، وَلاحَرامَ إِلاّ ما حَرَّمَهُ الله (عَلَيْكُمْ) وَ رَسُولُهُ وَ هُمْ، وَالله عَزَّوَجَلَّ عَرَّفَنِي الْحَلالَ وَالْحَرامَ وَأَنَا أَفْضَيْتُ بِما عَلَّمَني رَبِّي مِنْ كِتابِهِ وَحَلالِهِ وَ حَرامِهِ إِلَيْهِ.

مَعاشِرَالنّاسِ، علي (فَضِّلُوهُ). مامِنْ عِلْمٍ إِلاَّ وَقَدْ أَحْصاهُ الله فِي، وَ كُلُّ عِلْمٍ عُلِّمْتُ فَقَدْ أَحْصَيْتُهُ في إِمامِ الْمُتَّقينَ، وَما مِنْ عِلْمٍ إِلاّ وَقَدْ عَلَّمْتُهُ عَلِيّاً، وَ هُوَ الْإِمامُ الْمُبينُ (الَّذي ذَكَرَهُ الله في سُورَةِ يس: (وَ كُلَّ شَيءٍ أَحْصَيْناهُ في إِمامٍ مُبينٍ).

مَعاشِرَالنَّاسِ، لاتَضِلُّوا عَنْهُ وَلاتَنْفِرُوا مِنْهُ، وَلاتَسْتَنْكِفُوا عَنْ وِلايَتِهِ، فَهُوَالَّذي يَهدي إِلَي الْحَقِّ وَيَعْمَلُ بِهِ، وَيُزْهِقُ الْباطِلَ وَيَنْهي عَنْهُ، وَلاتَأْخُذُهُ فِي الله لَوْمَةُ لائِمٍ. أَوَّلُ مَنْ آمَنَ بِالله وَ رَسُولِهِ (لَمْ يَسْبِقْهُ إِلَي الْايمانِ بي أَحَدٌ)، وَالَّذي فَدي رَسُولَ الله بِنَفْسِهِ، وَالَّذي كانَ مَعَ رَسُولِ الله وَلا أَحَدَ يَعْبُدُالله مَعَ رَسُولِهِ مِنَ الرِّجالِ غَيْرُهُ(أَوَّلُ النّاسِ صَلاةً وَ أَوَّلُ مَنْ عَبَدَالله مَعي. أَمَرْتُهُ عَنِ الله أَنْ يَنامَ في مَضْجَعي، فَفَعَلَ فادِياً لي بِنَفْسِهِ).

هر اها شي حلال آهي جنهن کي الله ان جي رسول ۽ آئمہ حلال ڪن ۽ هر اها شي حرام آهي جنهن کي الله ۽ انجو رسول ۽ آئمه حرام ڪن. الله تعالى حلال ۽ حرام کي منهنجي لاءِ بيان ڪري ڇڏيو آهي ۽ منهنجي پالڻهار سندس ڪتاب مان ۽ سندس طرفان حلال ۽ حرام ڪيل شين مان جن جي مون کي تعليم ڏني اٿس آئون ان کي علي جي حوالي ڪري چڪو آهيان.

اي انسانو! ان علي کي سڀ کان بر تر سمجھو (ڇاڪاڻ ته) ڪوبه علم اهڙو ناهي جيڪو الله مون کي عطا نه ڪيو آهي ۽ مون کي جيڪو به علم عطا ڪيو اٿس سو مون پرهيزگارن جي پيشوا کي عطا ڪيو آهي ۽ ڪائنات جو هر علم مون علي کي سيکاريو آهي ۽ هي (علي) اهو امام مبين آهي جنهن جو ذڪر الله تعالى سوره ياسين ؟(جي هن آيت) ۾ ڪيو آهي ته اسان هر شي جو علم امام مبين کي عطا ڪيو آهي.

اي انسانو! علي کان نه هٽجو ان کي نه ڇڏجو ۽ سندس سرپرستي کان منهن نه موڙجو. اهو ئي توهان کي حق ڏانهن هدايت ٿو ڪري ۽ پاڻ به ان تي عمل ٿو ڪري ۽ باطل کي مٽائي ٿو ۽ ان کان روڪي ٿو الله جي راهه ۾ کيس ڪنهن ڦٽڪار ڪندڙ جي ڦٽڪار روڪي نه ٿي سگھي. هو پهريون اهو شخص آهي جنهن الله ۽ سندس رسول تي ايمان آندو (مون تي ايمان آڻڻ ۾ ڪنهن هن کان اڳرائي نه ڪئي ) اهوئي آهي جنهن پنهنجي جان کي الله جي رسول مٿان قربان ڪيو ۽ ساڻس گڏهوندو هو ۽ ان کانسواءِ الله جي رسول سان گڏ ڪو به شخص عبادت ڪرڻ واو نه هو(سڀ کان پهريون نمازي ۽ مون سان سڀني کان پهرين الله جي عبادت ڪرڻ واروآهي ) مون الله جي طرفان هن کي حڪم ڪيو هو ته (هجرت واري رات) منهنجي بستر تي سمهي ۽ هن به منهنجي حڪم کي دل سان قبوليو ته سندس جان مون تان قربان ڪري منهنجي بستر تي ستو.

مَعاشِرَالنّاسِ، فَضِّلُوهُ فَقَدْ فَضَّلَهُ الله، وَاقْبَلُوهُ فَقَدْ نَصَبَهُ الله.مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّهُ إِمامٌ مِنَ الله، وَلَنْ يَتُوبَ الله عَلي أَحَدٍ أَنْكَرَ وِلايَتَهُ وَلَنْ يَغْفِرَ لَهُ، حَتْماً عَلَي الله أَنْ يَفْعَلَ ذالِكَ بِمَنْ خالَفَ أَمْرَهُ وَأَنْ يُعَذِّبَهُ عَذاباً نُكْراً أَبَدَا الْآبادِ وَ دَهْرَ الدُّهورِ. فَاحْذَرُوا أَنْ تُخالِفوهُ. فَتَصْلُوا ناراً وَقودُهَا النَّاسُ وَالْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرينَ

اي انسانو! هن کي سڀني کان وڌيڪ فضيلت وارو سمجھو ڇاڪاڻ ته الله تعالى هن کي ئي فضيلت ڏني آهي ۽ هن جي اڳواڻي کي قبول ڪيو (ڇاڪاڻ ته ) الله هن کي ئي مقرر ڪيو آهي.

اي انسانو! هو خدا جي طرفان امام آهي ۽ الله هن جي ولايت جي منڪرجي توبه قبول نه ڪندو ۽ ان کي بخش نه ڪندو. خدا جو اهو يقيني فيصلو آهي ته جيڪو سندس حڪم جي مخالفت ڪري ان سان ائين ئي ڪري ۽ هن کي هميشه هميشه جي لاءِ دردناڪ عذاب ۾ وڪوڙِ ڇڏي ، علي (ع ) جي مخالفت کان بچو نه ته اهڙي آڙاهه ۾ اڇلايا ويندو جنهن جو ٻارڻ انسان ۽ پٿر هوندا، هي اهو آڙاهه آهي جيڪو ڪافرن لاءِ ٺاهيو ويو آهي.

مَعاشِرَالنّاسِ، بي - وَالله - بَشَّرَالْأَوَّلُونَ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالْمُرْسَلينَ، وَأَنَا - (وَالله) - خاتَمُ الْأَنْبِياءِ وَالْمُرْسَلينَ والْحُجَّةُ عَلي جَميعِ الَْمخْلوقينَ مِنْ أَهْلِ السَّماواتِ وَالْأَرَضينَ. فَمَنْ شَكَّ في ذالِكَ فَقَدْ كَفَرَ كُفْرَ الْجاهِلِيَّةِ الْأُولي وَ مَنْ شَكَّ في شَيءٍ مِنْ قَوْلي هذا فَقَدْ شَكَّ في كُلِّ ما أُنْزِلَ إِلَي، وَمَنْ شَكَّ في واحِدٍ مِنَ الْأَئمَّةِ فَقَدْ شَكَّ فِي الْكُلِّ مِنْهُمْ، وَالشَاكُّ فينا فِي النّارِ.

مَعاشِرَالنّاسِ، حَبانِي الله عَزَّوَجَلَّ بِهذِهِ الْفَضيلَةِ مَنّاً مِنْهُ عَلَي وَ إِحْساناً مِنْهُ إِلَي وَلا إِلاهَ إِلاّهُوَ، أَلا لَهُ الْحَمْدُ مِنِّي أَبَدَ الْآبِدينَ وَدَهْرَالدّاهِرينَ وَ عَلي كُلِّ حالٍ.

اي انسانو! خدا جو قسم! گذريل نبين ۽ رسولن منهنجي اچڻ جي خوشخبري ڏني هئي ۽ خدا جو قسم آئون نبين ۽ رسولن جي سلسلي جي آخري ڪڙي ۽ پوري آسماني ۽ زميني مخلوق تي حجت آهيان ۽ جنهن به ان ڳالهه ۾ شڪ ڪيو ته ان جاهليت واري زماني وارو ڪفر اختيار ڪيو، ۽ جنهن منهنجي هن گفتار ۾ شڪ ڪيو ڄڻ منهنجي پوري رسالت واري پيغامن ۾ شڪ ڪيائين ۽ جنهن (ٻارنهن ) امامن مان ڪنهن به هڪ جي امامت ۾ شڪ ڪيو ته جهڙوڪ سڀني جي امامت ۾ شڪ ڪيائين ۽ اسان جي باري ۾شڪ ڪندڙ جو ٺڪاڻو جهنم آهي.

اي انسانو! الله تعالى پنهنجي احسان سان مون کي اها فضيلت عطا ڪئي آهي،۽ ڪو عبادت جي لائق ناهي سواءِ الله جي . آئون هميشه هميشه ۽ هر حال ۾ ان جي ساراهه ڪرڻ ۾ مصروف آهيان.

مَعاشِرَالنّاسِ، فَضِّلُوا عَلِيّاً فَإِنَّهُ أَفْضَلُ النَّاسِ بَعْدي مِنْ ذَكَرٍ و أُنْثي ما أَنْزَلَ الله الرِّزْقَ وَبَقِي الْخَلْقُ.مَلْعُونٌ مَلْعُونٌ، مَغْضُوبٌ مَغْضُوبٌ مَنْ رَدَّ عَلَي قَوْلي هذا وَلَمْ يُوافِقْهُ.أَلا إِنَّ جَبْرئيلَ خَبَّرني عَنِ الله تَعالي بِذالِكَ وَيَقُولُ: «مَنْ عادي عَلِيّاً وَلَمْ يَتَوَلَّهُ فَعَلَيْهِ لَعْنَتي وَ غَضَبي»، (وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ وَاتَّقُوالله - أَنْ تُخالِفُوهُ فَتَزِلَّ قَدَمٌ بَعْدَ ثُبُوتِها - إِنَّ الله خَبيرٌ بِما تَعْمَلُونَ) مَعاشِرَ النَّاسِ، إِنَّهُ جَنْبُ الله الَّذي ذَكَرَ في كِتابِهِ العَزيزِ، فَقالَ تعالي (مُخْبِراً عَمَّنْ يُخالِفُهُ): (أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتا عَلي ما فَرَّطْتُ في جَنْبِ الله)

اي انسانو! علي جي فضيلت کي سمجھو، هو مون کانپوء جيستائين خدا جي خلق هلندي رهي ۽ کين روزي ملندي رهي تمام مردن ۽ عورتن مان سڀني کان وڌيڪ فضيلت وارو انسان آهي. ڌڪاريل آهي ڌڪاريل آهي، ڏمريل آهي، ڏمريل آهي اهو شخص جيڪو منهنجي هن گفتار کي رد ڪري ۽ قبول نه ڪري. جبرائيل الله تعالى جي طرفان مون کي ان جي خبر ڏني آهي۽ چيو آهي ته ”جيڪو علي سان دشمني ڪري ۽ سندس ولايت کي قبول نه ڪري تنهن تي منهنجي لعنت ۽ ڏمر هجي“هر انسان کي اهو ڏسڻ گھرجي ته سڀاڻي اچڻ واري ڏينهن لاءِ ڇا موڪليو اٿس۽الله کان ڊڄو _ جو ائين نه ٿئي جو علي جي مخالفت ڪري ويهو جو توهان جا پير ڄمڻ کانپوءِ ٿڙي پون _ الله تعالى توهان جي عمل کان واقف آهي.

اي انسانو! هو الله جو اهڙو همجوار آهي جنهن کي سندس عزت ڀرئي ڪتاب (قرآن) ۾ ياد ڪيو اٿس الله تعالى (علي جي مخالفت ڪندڙن کي خبردار ڪندي) فرمائي ٿو ته _؟ متان قيامت جي ڏينهن اهو چوي افسوس جو خدا جي همجواري جي باري ۾ ڪوتاهي ڪيم_

مَعاشِرَالنّاسِ، تَدَبَّرُوا الْقُرْآنَ وَ افْهَمُوا آياتِهِ وَانْظُرُوا إِلي مُحْكَماتِهِ وَلاتَتَّبِعوا مُتَشابِهَهُ، فَوَالله لَنْ يُبَيِّنَ لَكُمْ زواجِرَهُ وَلَنْ يُوضِحَ لَكُمْ تَفْسيرَهُ إِلاَّ الَّذي أَنَا آخِذٌ بِيَدِهِ وَمُصْعِدُهُ إِلي وَشائلٌ بِعَضُدِهِ (وَ رافِعُهُ بِيَدَي) وَ مُعْلِمُكُمْ: أَنَّ مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلِي مَوْلاهُ، وَ هُوَ عَلِي بْنُ أَبي طالِبٍ أَخي وَ وَصِيّي، وَ مُوالاتُهُ مِنَ الله عَزَّوَجَلَّ أَنْزَلَها عَلَي.

اي انسانو! قرآن ۾ غور ۽ فڪر ڪيو ۽ ان جي آيتن کي سمجھو هن جي محڪمات (واضح آيتن) تي نظر ڪيو ۽ متشابهات (غير واضح آيتن) جي پيروي نه ڪيو، خدا جو قسم ان قرآن جي لڪل حقيقتن جي وضاحت ۽ ان (قرآن) جي تفسير بس اهوئي شخص ڪري سگھي ٿو جنهن جي هٿن کي پڪڙي۽ بازن کي بلند ڪيو اٿم. ۽ آئون توهان جي سامهون اعلان ٿو ڪيان ته جنهن جو مولى (سرپرست) آئون آهيان ان جو هي علي سرپرست آهي ۽ هي علي بن ابي طالب منهنجو ڀاءُ منهنجو وصي (وارث) آهي جنهن جي ولايت ۽ سرپرستي الله تعالى طرفان مون تي نازل ٿي آهي.

مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّ عَلِيّاً وَالطَّيِّبينَ مِنْ وُلْدي (مِنْ صُلْبِهِ) هُمُ الثِّقْلُ الْأَصْغَرُ، وَالْقُرْآنُ الثِّقْلُ الْأَكْبَرُ، فَكُلُّ واحِدٍ مِنْهُما مُنْبِئٌ عَنْ صاحِبِهِ وَ مُوافِقٌ لَهُ، لَنْ يَفْتَرِقا حَتّي يَرِدا عَلَي الْحَوْضَ.أَلا إِنَّهُمْ أُمَناءُ الله في خَلْقِهِ وَ حُكّامُهُ في أَرْضِهِ.

أَلاوَقَدْ أَدَّيْتُ.أَلا وَقَدْ بَلَّغْتُ، أَلاوَقَدْ أَسْمَعْتُ، أَلاوَقَدْ أَوْضَحْتُ، أَلا وَ إِنَّ الله عَزَّوَجَلَّ قالَ وَ أَنَا قُلْتُ عَنِ الله عَزَّوَجَلَّ، أَلاإِنَّهُ لا «أَميرَالْمُؤْمِنينَ» غَيْرَ أَخي هذا، أَلا لاتَحِلُّ إِمْرَةُ الْمُؤْمِنينَ بَعْدي لاَِحَدٍ غَيْرِهِ

اي انسانو! بيشڪ علي ۽ ان جي نسل مان منهنجي پاڪ آل ثقل اصغر(ننڍي املهه شيءِ) آهي۽قرآن ثقل اڪبر(وڏي امهله شيءِ) آهي.انهن مان هر هڪٻئي جي خبر ڏئي ٿو ۽ ان سان موافق آهي ۽اهي جدا نه ٿيندا ايستائين جو حوض ڪوثر وٽ مون سان اچي ملن.آگاهه رهو: اهي خدا جي مخلوق مٿان الله جا امين ۽سندس زمين تي ان جا حاڪم آهن.

آگاهه رهو ته ( پنهنجو وظيفو) انجام ڏئي ڇڏيم،( خدائي پيغام ) پهچائي ڇڏيم ،آگاهه رهو ته ٻڌائي ڇڏيم،واضح ڪري ڇڏيم،خدا تعالى فرمايو۽ مون ان طرفان ٻڌائي ڇڏيم ته منهنجي ڀاءُ علي عليه السلام کانسواءِ ڪوبه امير المومنين نه آهي.ان کانسواءِ ڪنهن جي لاءِ به مومنن مٿان اميري جائز ناهي.

ثم قال: «ايهاالنَّاسُ، مَنْ اَوْلي بِكُمْ مِنْ اَنْفُسِكُمْ؟ قالوا: الله و رَسُولُهُ. فَقالَ: اَلا من كُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلي مَوْلاهُ، اللهمَّ والِ مَنْ والاهُ و عادِ مَنْ عاداهُ وَانْصُرْمَنْ نَصَرَهُ واخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ.

ان کان بعد فرمايائون :اي انسانو! ڪير آهي اهو جيڪو توهان مٿان توهان جي جانين کان وڌيڪ حق رکي ٿو؟سڀني چيو ته الله ۽ ان جو رسول ؐ .پوءِ فرمايائون :جنهن جو آءُ مولا آهيان ان جو هيءُ علي مولا آهي. پالڻهار ان کي دوست رک جيڪو کيس دوست رکي ۽ ان کي دشمن رک جيڪو ساڻس دشمني رکي ،ان جي مدد ڪر جيڪو سندس مدد ڪري ۽ ان کي خوار ڪر جيڪو سندس عزت گهٽائي.

ڇوٿون حصو: رسول الله ؐ جو حضرت عليD کي هٿن تي کڻي بلند ڪرڻ.

مَعاشِرَالنّاسِ، هذا عَلِي أخي وَ وَصيي وَ واعي عِلْمي، وَ خَليفَتي في اُمَّتي عَلي مَنْ آمَنَ بي وَعَلي تَفْسيرِ كِتابِ الله عَزَّوَجَلَّ وَالدّاعي إِلَيْهِ وَالْعامِلُ بِمايَرْضاهُ وَالُْمحارِبُ لاَِعْدائهِ وَالْمُوالي عَلي طاعَتِهِ وَالنّاهي عَنْ مَعْصِيَتِهِ. إِنَّهُ خَليفَةُ رَسُولِ الله وَ أَميرُالْمُؤْمِنينَ وَالْإمامُ الْهادي مِنَ الله، وَ قاتِلُ النّاكِثينَ وَالْقاسِطينَ وَالْمارِقينَ بِأَمْرِالله.

يَقُولُ الله: (مايُبَدَّلُ الْقَوْلُ لَدَي.)بِأَمْرِكَ يارَبِّ أَقولُ: اَلَّلهُمَّ والِ مَنْ والاهُ وَعادِ مَنْ عاداهُ (وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ) وَالْعَنْ مَنْ أَنْكَرَهُ وَاغْضِبْ عَلي مَنْ جَحَدَ حَقَّهُ.

اي انسانو! هيءُ علي منهنجو ڀاءُ۽وصي (وارث) آهي ،منهنجي علم جومحافظ۽ منهنجي امت لاءِ منهنجو جانشين آهي،هر ان شخص مٿان جنهن مون تي ايمان آندو،۽ الله جي ڪتاب جي تفسير سان ماڻهن کي الله جي طرف سڏيندڙ آهي ۽الله جي مرضيءَ مطابق عمل ڪندڙ۽ان جي دشمنن سان وڙهندڙ،سندس اطاعت تي حمايت ڪندڙ ۽مخالفت کان روڪيندڙ آهي. بيشڪ اهو الله جي رسول جو خليفو، مومنن جو امير۽الله طرفان هدايت ڪندڙ امام آهي. خدا جي امر سان ناڪثين ( بيعت ٽوڙڻ وارا،جنگ جمل برپا ڪرڻ وارا) قاسطين،(فسق اختيار ڪرڻ وارا،جنگ صفين برپا ڪرائڻ وارا) ۽ مارقين، ( دين مان خارج ٿيڻ وارا ، خوارج ،جنگ نهروان برپا ڪرڻ وارا ) سان جنگ ڪندڙ آهي.

خدا تعالى فرمايو آهي ( ته سندس حڪم هرگزتبديل نه ٿيندو آهي) اي پالڻهار تنهنجي حڪم سان چوان ٿو ته: ان کي دوست رک جيڪو عليءَ کي دوست رکي ۽ان کي دشمن رک جيڪو علي سان دشمني رکي،ان جي مدد ڪر جيڪو علي جي مدد ڪري ۽ ان کي خوار ڪر جيڪو عليءَ جي عزت گهٽائي.سندس منڪر تي لعنت ڪر۽سندس حق جو انڪار ڪندڙ تي پنهنجو غضب نازل ڪر.

اللهمَّ إِنَّكَ أَنْزَلْتَ الْآيَةَ في عَلِي وَلِيِّكَ عِنْدَتَبْيينِ ذالِكَ وَنَصْبِكَ إِيّاهُ لِهذَا الْيَوْمِ: (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتي وَ رَضيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ ديناً)، (وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَالْإِسْلامِ ديناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخاسِرينَ). اللهمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ أَنِّي قَدْ بَلَّغْتُ.

خدايا! تو پنهنجي ولي علي جي ولايت کي بيان ڪرڻ ۽ ان کي اڄ جي ڏينهن (پنهنجي ولايت) لاءِ منصوب ڪرڻ وقت آيت نازل ڪئي :.(اڄ توهان جي دين کي ڪامل ڪيم ۽پنهنجي نعمتن کي توهان تي پورو ڪيم ۽ توهان جي لاءِ دين اسلام تي راضي ٿيس.)(۽جيڪو اسلام کي ڇڏي ٻئي دين ڏانهن مائل ٿئي ان کي هرگز قبول نه ڪيو ويندو.۽اهو آخرت ۾ پڻ خساري وارن مان هوندو) خدايا! آءُ توکي گواهه ٿو بڻايان ته پيغام پهچائي ڇڏيم.

پنجون حصو:امت اسلاميه کي امامت جي مسئلي ڏانهن توجه ڪرڻ لاءِ تاڪيد ڪرڻ

مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّما أَكْمَلَ الله عَزَّوَجَلَّ دينَكُمْ بِإِمامَتِهِ. فَمَنْ لَمْ يَأْتَمَّ بِهِ وَبِمَنْ يَقُومُ مَقامَهُ مِنْ وُلْدي مِنْ صُلْبِهِ إِلي يَوْمِ الْقِيامَةِ وَالْعَرْضِ عَلَي الله عَزَّوَجَلَّ فَأُولئِكَ الَّذينَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ (فِي الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ) وَ فِي النّارِهُمْ خالِدُونَ، (لايُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَلاهُمْ يُنْظَرونَ)

اي انسانو! خدا تعالى توهان جي دين کي علي جي ولايت سان ڪامل ڪيو آهي ته پوءِ جن ان (علي) ۽ سندس جانشينن جي پيروي نه ڪئي __جيڪي منهنجا فرزند۽هن جي آل مان قيامت تائين ۽ الله جي سامهون پيش پوڻ تائين ايندا .__ تن جا ٻنهي جهانن ۾ ٿيل اعمال چٽ ٿي ويندا ۽ اهي هميشه جهنم ۾ رهندا ( نه سندن عذاب گهٽ ٿيندو ،نه ئي وري کين مهلت ڏني ويندي).

مَعاشِرَالنّاسِ،هذا عَلِي،أَنْصَرُكُمْ لي وَأَحَقُّكُمْ بي وَأَقْرَبُكُمْ إِلَي وَأَعَزُّكُمْ عَلَي،وَالله عَزَّوَجَلَّ وَأَنَاعَنْهُ راضِيانِ. وَ مانَزَلَتْ آيَةُ رِضاً (في الْقُرْآنِ) إِلاّ فيهِ،وَلا خاطَبَ الله الَّذينَ آمَنُوا إِلاّبَدَأ بِهِ،وَلانَزَلَتْ آيَةُ مَدْحٍ فِي الْقُرْآنِ إِلاّ فيهِ، وَلاشَهِدَ الله بِالْجَنَّةِ في (هَلْ أَتي عَلَي الْاِنْسانِ) إِلاّلَهُ، وَلا أَنْزَلَها في سِواهُ وَلامَدَحَ بِها غَيْرَهُ.

اي انسانو! هي علي توهان سڀني کان وڌيڪ منهنجي مددڪرڻ وارو۽مون تي سڀني کان وڌيڪ حق رکڻ وارو آهي.مون کي سڀني کان وڌيڪ قريب ۽مون کي سڀني کان وڌيڪ عزيز آهي.الله تعالى ۽ آءُ ان کان راضي آهيون.قرآن ۾ ڪابه رضايت واري آيت نازل نه ٿي آهي مگر ان جي جو اها عليءَ جي باري ۾ آهي،الله ايمان وارن سان هرگز مخاطب نه ٿيو آهي مگر ان جي جو شروعات عليءَ کان ڪئي اٿائين.قرآن ۾ ڪابه تعريف واري آيت نازل ناهي ٿي مگر ان جي جو اها عليءَ جي شان ۾ آهي. خدا سوره هل اتي ۾ علي کانسواءِ ٻئي ڪنهن جي لاءِ به جنت جي گواهي ناهي ڏني .۽ان سورت کي عليءَ کانسواءِ ڪنهن ٻئي لاءِ نازل نه ڪيو اٿائين۽علي کانسواءِ ان جي ذريعي ڪنهن جي تعريف نه ڪئي اٿائين.

مَعاشِرَالنّاسِ، هُوَ ناصِرُ دينِ الله وَالُْمجادِلُ عَنْ رَسُولِ الله، وَ هُوَالتَّقِي النَّقِي الْهادِي الْمَهْدِي. نَبِيُّكُمْ خَيْرُ نَبي وَ وَصِيُّكُمْ خَيْرُ وَصِي (وَبَنُوهُ خَيْرُالْأَوْصِياءِ) مَعاشِرَالنّاسِ، ذُرِّيَّةُ كُلِّ نَبِي مِنْ صُلْبِهِ، وَ ذُرِّيَّتي مِنْ صُلْبِ (أَميرِالْمُؤْمِنينَ) عَلِي.

مَعاشِرَ النّاسِ، إِنَّ إِبْليسَ أَخْرَجَ آدَمَ مِنَ الْجَنَّةِ بِالْحَسَدِ، فَلاتَحْسُدُوهُ فَتَحْبِطَ أَعْمالُكُمْ وَتَزِلَّ أَقْدامُكُمْ، فَإِنَّ آدَمَ أُهْبِطَ إِلَي الْأَرضِ بِخَطيئَةٍ واحِدَةٍ، وَهُوَ صَفْوَةُالله عَزَّوَجَلَّ، وَكَيْفَ بِكُمْ وَأَنْتُمْ أَنْتُمْ وَ مِنْكُمْ أَعْداءُالله،
أَلا وَ إِنَّهُ لايُبْغِضُ عَلِيّاً إِلاّشَقِي، وَ لايُوالي عَلِيّاً إِلاَّ تَقِي، وَ لايُؤْمِنُ بِهِ إِلاّ مُؤْمِنٌ مُخْلِصٌ.

اي انسانو! هيءُ(علي) الله جي دين جو مددگار ۽الله جي رسول جو دفاع ڪندڙ آهي.هيءُ ،پاڪ پرهيزگار،هدايت ڪندڙ،راهنما آهي.توهان جو پيغمبر بهترين نبي۽توهان جو وصي بهترين وصي آهي(۽سندس فرزندَ بهترين وصيءَ آهن).اي انسانو! هر نبيءَ جي اولاد سندس نسل مان آهي ليڪن منهنجي اولاد امير المومنين عليءَ جي نسل مان آهي.

اي انسانو! شيطان پنهنجي ڪيني جي ڪري آدم کي جنت مان ڪڍرايو،ته پوءِ عليءَ سان ساڙ نه ڪيو (ڇو جو ائين ڪرڻ سان) توهان جا اعمال چٽ ٿي ويندا۽ توهان جا قدم لڏي ويندا،آدم فقط هڪ غلطيءَ خاطر زمين تي لاٿو ويو جڏهن ته هو صفوة الله (الله جو چونديل بندو)هو،ته پوءِ توهان جو ڇا حال ٿيندو؟ جڏهن ته توهان توهان آهيو، توهان ۾ الله جا دشمن به آهن.آگاهه رهو! ته بدبخت کانسواءِ ڪو عليءِ سان بغض نه رکندو.۽ سچي مومن کانسواءِ ڪو ان تي ايمان نه آڻيندو.

وَ في عَلِي - وَالله - نَزَلَتْ سُورَةُ الْعَصْر: (بِسْمِ الله الرَّحْمانِ الرَّحيمِ، وَالْعَصْرِ، إِنَّ الْإِنْسانَ لَفي خُسْرٍ) (إِلاّ عَليّاً الّذي آمَنَ وَ رَضِي بِالْحَقِّ وَالصَّبْرِ.مَعاشِرَالنّاسِ، قَدِ اسْتَشْهَدْتُ الله وَبَلَّغْتُكُمْ رِسالَتي وَ ما عَلَي الرَّسُولِ إِلاَّالْبَلاغُ الْمُبينُ.مَعاشِرَالنّاسِ، (إتَّقُوالله حَقَّ تُقاتِهِ وَلاتَموتُنَّ إِلاّ وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ)

خدا جوقسم! عليءَ جي شان ۾ ئي سورة والعصر نازل ٿي (بسم ا الله الرحمن الرحيم والعصر انّ الانسان لفي خسر) بيشڪ انسان خساري ۾ آهي (سواءِ عليءَ جي جنهن ايمان آندو۽ حق تي راضي رهيو۽ صبر ڪيائين )

اي انسانو! مون الله کي گواهه بڻائيندي پنهنجو پيغام پهچائي ڇڏيو ۽ پيغمبر تي ته فقط پيغام پهچائڻ ئي (فرض) آهي. اي انسانو! خدا کان ڊڄو ائين جيئن کائنس ڊڄڻ جو حق آهي.۽ دنيا مان مسلمان ٿي وڃو.

ڇهون حصو: منافقن جي سازشن ڏانهن اشارو

مَعاشِرَالنّاسِ، (آمِنُوا بِالله وَ رَسُولِهِ وَالنَّورِ الَّذي أُنْزِلَ مَعَهُ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهاً فَنَرُدَّها عَلي أَدْبارِها أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَما لَعَنَّا أَصْحابَ السَّبْتِ). (بالله ما عَني بِهذِهِ الْآيَةِ إِلاَّ قَوْماً مِنْ أَصْحابي أَعْرِفُهُمْ بِأَسْمائِهِمْ وَأَنْسابِهِمْ، وَقَدْ أُمِرْتُ بِالصَّفْحِ عَنْهُمْ فَلْيَعْمَلْ كُلُّ امْرِئٍ عَلي مايَجِدُ لِعَلِي في قَلْبِهِ مِنَ الْحُبِّ وَالْبُغْضِ)مَعاشِرَالنّاسِ، النُّورُ مِنَ الله عَزَّوَجَلَّ مَسْلوكٌ فِي ثُمَّ في عَلِي بْنِ أَبي طالِبٍ، ثُمَّ فِي النَّسْلِ مِنْهُ إِلَي الْقائِمِ الْمَهْدِي الَّذي يَأْخُذُ بِحَقِّ الله وَ بِكُلِّ حَقّ هُوَ لَنا، لاَِنَّ الله عَزَّوَجَلَّ قَدْ جَعَلَنا حُجَّةً عَلَي الْمُقَصِّرينَ وَالْمعُانِدينَ وَالُْمخالِفينَ وَالْخائِنينَ وَالْآثِمينَ وَالّظَالِمينَ وَالْغاصِبينَ مِنْ جَميعِ الْعالَمينَ.

اي انسانو! (الله۽سندس رسول ۽ ان نور تي ايمان آڻيو جيڪو ساڻس گڏ نازل ٿيو،ان کان پهريان جو چهرا مرجهائجي وڃن پوءِ اسان کين پوئين پير موٽايون۽ اصحاب سبت وانگر سندن مٿان لعنت ڪيون.) خدا جو قسم هن آيت مان مراد ،منهنجي امت مان هڪ ٽولو آهي جن کي آءُ سندن نالن ۽نسب سان سڃاڻان ٿو. ليڪن مون کي پرده پوشي جو حڪم مليو آهي ته جئين هر هڪ پنهنجي دل ۾ موجود عليءَ سان محبت يا بغض مطابق عمل ڪري .

بيشڪ الله جي طرفان آيل نور منهنجي وجود ۾آهي ۽ مون کان بعد علي ابن ابي طالب ع جي وجود ۾۽ ان کان بعد سندس نسل ۾ آهي،قيام ڪرڻ واري مهديءَ تائين جيڪو الله تعالى ۽ اسان جو حق واپس وٺندو ڇو جو خدا اسان کي حجت قرار ڏنو آهي پوري ڪائنات جي ڪوتاهي ڪرڻ وارن،دشمنن،مخالفن،خيانتڪارن،گناهگارن ،ظالمن ۽غاصبن مٿان.

مَعاشِرَالنّاسِ، أُنْذِرُكُمْ أَنّي رَسُولُ الله قَدْخَلَتْ مِنْ قَبْلِي الرُّسُلُ، أَفَإِنْ مِتُّ أَوْقُتِلْتُ انْقَلَبْتُمْ عَلي أَعْقابِكُمْ؟ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلي عَقِبَيْهِ فَلَنْهان يَضُرَّالله شَيْئاً وَسَيَجْزِي الله الشّاكِرينَ (الصّابِرينَ). أَلاوَإِنَّ عَلِيّاً هُوَالْمَوْصُوفُ بِالصَّبْرِ وَالشُّكْرِ، ثُمَّ مِنْ بَعْدِهِ وُلْدي مِنْ صُلْبِهِ.

مَعاشِرَالنّاسِ، لاتَمُنُّوا عَلَي بِإِسْلامِكُمْ، بَلْ لاتَمُنُّوا عَلَي الله فَيُحْبِطَ عَمَلَكُمْ وَيَسْخَطَ عَلَيْكُمْ وَ يَبْتَلِيَكُمْ بِشُواظٍ مِنْ نارٍ وَنُحاسٍ، إِنَّ رَبَّكُمْ لَبِا الْمِرْصادِ.

اي انسانو! آءُ اوهان کي خبردار ڪريان ٿو ته مان الله جو رسول آهيان جڏهن ته مون کان پهريان به ڪيترائي رسول آيا آهن،ته پوءِ جيڪڏهن آءُ رحلت ڪري وڃان يا قتل ڪيو وڃان ته ڇا اوهان پوئين پير (جاهليت واري دور ڏانهن) موٽي ويندئو؟.(ته پوءِ آگاهه رهو ته) جيڪو به پوئتي موٽي ويو اهو هرگز خدا کي نقصان نه پهچائندو. ۽سگھوئي خدا شڪر ڪرڻ وارن (صبرڪرڻ وارن) کي اجر ڏيندو. بيشڪ علي ئي صابر ۽شاڪر آهي ۽ان کان بعد سندس نسل ۾ موجود منهنجا فرزند.

اي انسانو! پنهنجي اسلام آڻڻ سان مون تي يا الله تعالى تي احسان نه جتايو (جو ائين ڪرڻ سان) الله اوهان جي عملن کي ضايع ڪري ڇڏيندو۽ توهان مٿان غضب نازل ڪندو ۽ باهه ۽ ٽامي وارو عذاب مسلط ڪندو،بيشڪ خدا ته (اهڙي ئي گهڙيءَ جي) انتظار۾ آهي.

مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّهُ سَيَكُونُ مِنْ بَعْدي أَئمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَي النّارِ وَيَوْمَ الْقِيامَةِ لايُنْصَرونَ. مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّ الله وَأَنَا بَريئانِ مِنْهُمْ .مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّهُمْ وَأَنْصارَهُمْ وَأَتْباعَهُمْ وَأَشْياعَهُمْ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النّارِ وَلَبِئْسَ مَثْوَي الْمُتَكَبِّرِينَ. أَلا إِنَّهُمْ أَصْحابُ الصَّحيفَةِ، فَلْيَنْظُرْ أَحَدُكُمْ في صَحيفَتِهِ!! مَعاشِرَالنّاسِ، إِنِّي أَدَعُها إِمامَةً وَ وِراثَةً (في عَقِبي إِلي يَوْمِ الْقِيامَةِ)، وَقَدْ بَلَّغْتُ ما أُمِرتُ بِتَبْليغِهِهان حُجَّةً عَلي كُلِّ حاضِرٍ وَغائبٍ وَ عَلي كُلِّ أَحَدٍ مِمَّنْ شَهِدَ أَوْلَمْ يَشْهَدْ، وُلِدَ أَوْلَمْ يُولَدْ، فَلْيُبَلِّغِ الْحاضِرُ الْغائِبَ وَالْوالِدُ الْوَلَدَ إِلي يَوْمِ الْقِيامَةِ. وَسَيَجْعَلُونَ الْإِمامَةَ بَعْدي مُلْكاً وَ اغْتِصاباً، (أَلا لَعَنَ الله الْغاصِبينَ الْمُغْتَصبينَ)، وَعِنْدَها سَيَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَا الثَّقَلانِ (مَنْ يَفْرَغُ) وَيُرْسِلُ عَلَيْكُما شُواظٌ مِنْ نارٍ وَنُحاسٌ فَلاتَنْتَصِرانِ.

اي انسانو! بيشڪ مون کان بعد اهڙا راهنما ايندا جيڪي جهنم طرف سڏيندا، اهي قيامت ۾ بي يارو مددگار هوندا .اي انسانو! بيشڪ الله تعالى۽ آءُ انهن کان بيزار آهيون .اي انسانواهي پاڻ انهن جا مددگار،پيروڪار۽پوئلڳ جهنم جي آخري طبقي ۾ هوندا،متڪبرن جو انجام ته نهايت ئي برو آهي.آگاهه رهو ته اهي اصحاب الصحيفه (اعمالنامو رکڻ وارا) آهن،ته پوءِ توهان مان هر هڪ پنهنجي اعمالنامي تي نظر وجهي .

اي انسانو! آءُ پنهنجي جانشينيءَ کي امامت ۽ وراثت جي شڪل ۾ قيامت تائين پنهنجي نسل ۾ امانت ڇڏيو ٿو وڃان،جڏهن ته جنهن شيءِ جي پهچائڻ جو مون کي حڪم مليو هو پهچائي ڇڏيم ته جيئن هر حاضر ۽ غائب ،(هن واقعي کي ڏسندڙ ۽ نه ڏسندڙ) ،هر ڄاول ۽(بعد ۾) ڄمندڙ مٿان حجت بڻجي. ته پوءِ هر حاضر شخص غائب کي ۽ پيءُ پنهنجي پٽ کي قيامت تائين (هيءُ پيغام) پهچائي.

عنقريب مون کان بعد امامت کي ملوڪيت ۾ تبديلي ڪندا،ان کي غصب ڪري قبضو ڪندا.خدا جي لعنت هجي غاصبن۽قابضن تي. اي جنّو ۽ انسانو! خدا اوھان ڏانھن جلد متوجه ٿيندو. ،۽ اهو توهان مٿان باهه۽ٽامي وارو عذاب نازل ڪندو جڏهن ته ان مهل توهان جي ڪا مدد نه ڪئي ويندي .

مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّ الله عَزَّوَجَلَّ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَكُمْ عَلي ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّي يَميزَالْخَبيثَ مِنَ الطَّيِّبِ،وَ ما كانَ الله لِيُطْلِعَكُمْ عَلَي الْغَيْبِ. مَعاشِرَالنّاسِ، إِنَّهُ ما مِنْ قَرْيَةٍ إِلاّ وَالله مُهْلِكُها بِتَكْذيبِها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ وَ مُمَلِّكُهَا الْإِمامَ الْمَهْدِي وَالله مُصَدِّقٌ وَعْدَهُ.مَعاشِرَالنّاسِ، قَدْ ضَلَّ قَبْلَكُمْ أَكْثَرُالْأَوَّلينَ، وَالله لَقَدْ أَهْلَكَ الْأَوَّلينَ، وَهُوَ مُهْلِكُ الْآخِرينَ.

اي انسانو! خدا اوهان کي،پاڪ کي پيلت کان جدا ڪرڻ تائين پنهنجي حال تي نه ڇڏيندو،نه ئي خدا اوهان کي غيب کان آگاهه ڪرڻ چاهي ٿو. اي انسانو! ڪا اهڙي قوم ناهي، جنهن جي نافرمانيءَ جي ڪري خدا قيامت کان پهريان ان کي نابود ڪري،امام مهدي عج جي حوالي نه ڪري .بيشڪ خدا پنهنجي وعدي کي پورو ڪندڙ آهي.اي انسانو! اوهان کان پهريان آيلن مان اڪثر گمراهه ٿي ويا.خدا پهريان آيلن کي برباد ڪيو۽ بعد ۾ ايندڙن کي به نابود ڪندڙ آهي.

قالَ الله تَعالي:(أَلَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلينَ، ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرينَ،كذالِكَ نَفْعَلُ بِالُْمجْرِمينَ، وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبينَ.) مَعاشِرَالنّاسِ،إِنَّ الله قَدْ أَمَرَني وَنَهاني،وَقَدْ أَمَرْتُ عَلِيّاً وَنَهَيْتُهُ(بِأَمْرِهِ) فَعِلْمُ الْأَمْرِ وَالنَّهُي لَدَيْهِ، فَاسْمَعُوا لاَِمْرِهِ تَسْلَمُوا وَأَطيعُوهُ تَهْتَدُوا وَانْتَهُوا لِنَهْيِهِ تَرشُدُوا، (وَصيرُوا إِلي مُرادِهِ) وَلا تَتَفَرَّقْ بِكُمُ السُّبُلُ عَنْ سَبيلِهِ.

الله تعالى فرمائي ٿو: ڇا پھرين کي ھلاڪ نه ڪيوسين ؟ وري (اُن کانپوءِ) پوين کي انھن جي پٺيان آڻيندا سين .ڏوھارين سان ائين ئي ڪندا آھيون اُن ڏينھن ڪوڙ ڀائيندڙن لاءِ خرابي آھي.

اي انسانو! خدا مون کي امر ۽ نهي ڪئي آهي،۽مون سندس حڪم سان علي ع کي امر ۽نهي ڪئي ۽( هاڻي)هر امر ۽ نهي جو علم ان وٽ آهي ته پوءِ سندس حڪم ٻڌو،ان اڳيان سرتسليم خم ڪندي اطاعت ڪيو.ته جيئن هدايت پايو.سندس روڪڻ تي رڪجي وڃو ته صحيح رستي تي اچو۽سندس هدف طرف وڌو،مختلف واٽون اوهان کي سندس رستي کان گمراهه نه ڪن.